خلافت الواثق باللَّه بعد از معتصم خليفه پسر وى بود واثق . و نام وى هارون بود و كنيت وى ابو جعفر بود . و واثق مردى بود دو بهره اسپيد ، فربه ، سياه محاسن ، دراز روى ، نيكو موى باريك بينى يك چشم و نزديك چشم كوكبى داشت . و مادر وى كنيزكى بود رومى نام وى قراطيس . و مولد وى به مكّه بود . و چون به خليفتى بنشست سى و يك ساله بود ، و پنج سال و شش روز خليفتى كرد ، و به سامره بمرد . و برادر وى جعفر المتوكّل بر وى نماز كرد و هم آنجا وى را دفن كردند . و سبب وفات وى ، من بعد قضاء الله بر وى استسقا پيدا آمد و معالجت وى را به مار افعى كردند اندر تنورى گرم . و روز نخستين از آن راحت يافت . روز ديگر گفت : بايد كه تنور گرمتر كنند . گرمتر كردند و اندر آن شد ، و بسيار بنشست . و چون برآمد هم آن روز فرمان يافت . و او مردى بود با هيبت . يكى گفت از فراشان وى كه اندر آن روز كه فرمان خواست يافت چشم بر هم نهاده بود . من نزديك وى شدم [ 353 b ] كه بنگرم كه زنده است . چون آواز پاى من بشنيد چشم باز كرد و تيز اندر من نگريست . نزديك بود كه از هيبت او زهرهء من دريده شود . و چون بمرد ، اندر پيش وى شدم . آن چشم كه اندر من نگريده بود چيزى از حشرات بيامده بود و آن را